De geestelijke gezondheidszorg (GGZ) in Nederland, en daarmee ook in de regio Rijn en Duin (Zuid-Holland Noord), focust steeds sterker op de efficiëntie van de Generalistische Basis GGZ (GB-GGZ). De trend is een verschuiving naar korte, geprotocolleerde en intensieve behandeltrajecten om de druk op de Specialistische GGZ (S-GGZ) te verlichten.

Kwaliteit versus Snelheid in de Regio

GB-GGZ is bedoeld voor lichte tot matig ernstige psychische problematiek, zoals enkelvoudige depressies of angststoornissen, conform de DSM-5 criteria. Regionale praktijken, waaronder nieuwe zorgaanbieders in Oegstgeest en Katwijk, hanteren nu striktere stepped-care protocollen. Dit betekent dat cliënten starten met de lichtst mogelijke interventie, vaak beperkt tot 5 tot 8 sessies cognitieve gedragstherapie (CGT).

Onderzoek toont aan dat voor een groot deel van de cliënten met milde klachten deze kortdurende interventies volstaan. Dr. Eline van der Meer, klinisch psycholoog in de regio Leiden, benadrukt: "De focus ligt op het snel zelfredzaam maken van de cliënt om binnen de vastgestelde tijd maximale impact te bereiken."

Het Risico van 'Te Vroeg Stoppen'

Ondanks de bewezen effectiviteit van korte trajecten, uiten experts zorgen over de kwaliteit en duurzaamheid van het herstel bij complexere casuïstiek. De nadruk op snelheid kan leiden tot de valkuil van 'te vroeg stoppen', waarbij de klachten na korte tijd terugkeren door een gebrek aan diepgang in de behandeling.

Maarten de Groot, bestuurslid van een regionale cliëntenraad, waarschuwt: "Vooral bij jonge volwassenen zien we het risico dat de focus te veel op symptoomreductie ligt en te weinig op duurzaam herstel."

Om dit te mitigeren, pleiten zorgaanbieders in Rijn en Duin voor een betere screening en het verplicht gebruik van monitoringssystemen zoals Routine Outcome Monitoring (ROM). Dit stelt de behandelaar in staat om op basis van de klinische blik en objectieve data te bepalen wanneer afwijken van het standaardprotocol of een doorverwijzing naar de S-GGZ noodzakelijk is.

De toekomstvisie in de regio is het combineren van efficiëntie met hoogwaardige zorg, onder meer door de inzet van blended-care (e-health en face-to-face contact) om binnen de korte kaders de best mogelijke resultaten te behalen.

Bronvermelding:

• Regionaal Expertisecentrum GGZ Rijn en Duin (2024): Intern rapport over de implementatie van stepped-care protocollen.

• Tijdschrift voor Psychiatrie (Editie 2024): Wetenschappelijke publicatie over de effectiviteit van kortdurende psychotherapie bij lichte depressieve stoornissen.

• Regionale Cliëntenraad Zuid-Holland Noord: Officiële standpunten over de duurzaamheid van behandeltrajecten in de Basis GGZ.